ตาปู่บ้าน ผีที่เคารพบูชา ในหมู่บ้านหรือชุมชนจะมีศาลตาปู่ประจำอยู่ เป็นความเชื่อของสังคมชาวบ้านถึงอำนาจคุ้มครองให้ปลอดภัย โดยเชื่อกันว่า วิญญาณผีปู่ย่า ตา ยาย หรือ บรรพชนจะสถิตอยู่คอยพิทักษ์รักษา บางคนก็พูดติดปากกันว่าผีเจ้าที่ เจ้าทาง ผีเจ้าบ้าน เจ้าเมือง เป็นต้น และมักจะมีสิ่งของไปบวงสรวง เซ่นไหว้ เช่น หัวสุกร ไก่ ปลา ของคาวหวาน เหล้า หมากพลู บุหรี่ เพื่อขอให้คุ้มครองรักษา ขจัดปัดเป่าโรคภัยไข้เจ็บ หรือ อุปสรรคสิ่งชั่วร้ายทั้งหลาย แม้กระทั่งการบนบานศาลกล่าวขอในสิ่งที่ตนเองปรารถนา บางหมู่บ้านหรือชุมชนจะมีประเพณีเลี้ยงผีหน้าศาลตาปู่โดยการทรงเจ้าเป็นรายตัวผีมีการพูดคุยกับผีผ่านร่างทรง เมืองนางรองมีศาลตาปู่สำคัญหลายแห่งเป็นสิ่งบ่งบอกถึงความเชื่อความศรัทธาซึ่งเป็นรากลึกทางวัฒนธรรมที่เพาะบ่มสั่งสมกันมานาน มิใช่สิ่งงมงายแต่เป็นความมั่นคงของสังคมชาวบ้าน